Loạt chiêu lừa đảo tinh vi trên không gian mạng: Từ “cào vé trúng thưởng” đến giả danh cơ quan nhà nước

Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội, tin nhắn điện thoại và ứng dụng trực tuyến để tiếp cận nạn nhân, giả danh cơ quan chức năng hoặc tạo ra các trò chơi trúng thưởng nhằm đánh vào tâm lý nhẹ dạ, thiếu cảnh giác của người dân.

Livestream “cào vé trúng thưởng” để dụ nạn nhân chuyển tiền

Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh Gia Lai, một trong những hình thức lừa đảo đang xuất hiện phổ biến là các trò “xổ số cào online”, “cào vé trúng thưởng”, “quay số trúng tiền” được quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Youtube.

Các đối tượng tạo lập website, fanpage, nhóm chat hoặc kênh phát trực tiếp để quảng bá trò chơi với lời mời chào hấp dẫn như “đầu tư nhỏ trúng tiền lớn”, “cào số trúng lớn”, “rút tiền ngay trong ngày”. Để tạo niềm tin, chúng sử dụng nhiều tài khoản ảo tổ chức livestream dựng cảnh người chơi trúng thưởng liên tiếp, kèm theo bình luận giả mạo nhằm tạo hiệu ứng đám đông và đánh vào tâm lý hám lợi của người xem.

Các đối tượng tạo lập các Website, Fanpage, nhóm chat, kênh để quảng cáo các trò chơi tiếp cận người dùng với lời mời chào hấp dẫn “Cào số trúng lớn”, “Đầu tư nhỏ trúng tiền lớn”, “Rút tiền ngay trong ngày”.

Sau khi người tham gia chuyển tiền mua vé cào, ban đầu các đối tượng có thể để nạn nhân trúng các giải thưởng nhỏ nhằm tạo niềm tin. Tiếp đó, chúng thông báo nạn nhân trúng thưởng lớn lên tới hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng, đồng thời yêu cầu phải chuyển thêm tiền để đóng thuế thu nhập cá nhân, phí rút tiền hoặc phí xác minh giao dịch.

Khi nạn nhân chuyển tiền theo yêu cầu, các đối tượng tiếp tục đưa ra nhiều lý do như sai cú pháp chuyển khoản, lỗi hệ thống hoặc yêu cầu thực hiện lại giao dịch để nhận thưởng. Bằng thủ đoạn này, nhiều người đã bị chiếm đoạt số tiền lớn. Điển hình, một nạn nhân tại tỉnh Gia Lai đã bị lừa hơn 100 triệu đồng sau khi tham gia trò chơi “cào vé trúng thưởng” trên mạng.

Mạo danh cảnh sát giao thông gửi link “phạt nguội”

Một thủ đoạn khác cũng đang được các đối tượng sử dụng là giả danh lực lượng cảnh sát giao thông để gửi thông báo “phạt nguội” qua tin nhắn SMS, Zalo hoặc Facebook.

Theo Công an tỉnh Cà Mau, các đối tượng gửi tin nhắn thông báo phương tiện của người dân có liên quan đến vi phạm giao thông và yêu cầu truy cập vào một đường link đính kèm để kiểm tra. Khi người dùng nhấp vào đường link, họ sẽ được dẫn tới một trang web giả mạo có giao diện tương tự Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Nhóm tội phạm sử dụng tin nhắn SMS, Zalo hoặc Facebook để tiếp cận người dân, thông báo về việc phương tiện có liên quan đến hồ sơ vi phạm giao thông và yêu cầu truy cập vào một đường link đính kèm.

Hệ thống lừa đảo được lập trình sẵn để hiển thị kết quả vi phạm giao thông khi nạn nhân nhập biển số xe, sau đó yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp phạt trực tuyến. Trong quá trình thanh toán, trang web giả mạo yêu cầu người dùng cung cấp thông tin thẻ ngân hàng và mã xác thực OTP. Khi nạn nhân nhập các thông tin này, kẻ gian sẽ nhanh chóng chiếm quyền truy cập tài khoản và rút tiền.

Công an tỉnh Cà Mau khẳng định hiện nay cơ quan chức năng không thực hiện thông báo vi phạm giao thông qua tin nhắn điện thoại hay mạng xã hội. Mọi trường hợp vi phạm đều được gửi thông báo bằng văn bản đến địa chỉ của chủ phương tiện và yêu cầu đến trực tiếp cơ quan công an để làm việc theo quy định.

Giả danh cơ quan thuế lừa doanh nghiệp cập nhật định danh điện tử

Ngoài các thủ đoạn trên, Công an tỉnh Lạng Sơn cũng cảnh báo về hình thức lừa đảo mới nhắm trực tiếp vào doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh.

Các đối tượng giả danh cơ quan thuế gọi điện hoặc nhắn tin yêu cầu cập nhật định danh điện tử, tích hợp mã số thuế với căn cước công dân hoặc hoàn thiện hồ sơ để được hưởng chính sách giảm, hoàn thuế giá trị gia tăng.

Để tạo lòng tin, các đối tượng gửi “giấy mời” điện tử được thiết kế rất tinh vi, có đầy đủ quốc hiệu, tiêu ngữ, con dấu và chữ ký giả mạo; thậm chí ghi chính xác tên doanh nghiệp, mã số thuế và địa chỉ đơn vị.

Giấy mời điện tử giả do các đối tượng gửi cho nạn nhân. Ảnh: CALS.

Sau đó, chúng tiếp tục gọi điện thúc giục nạn nhân kết bạn Zalo để “cán bộ thuế” hướng dẫn thực hiện thủ tục. Trong quá trình trao đổi, các đối tượng yêu cầu nạn nhân tải và cài đặt các ứng dụng giả mạo như phần mềm hỗ trợ kê khai thuế, ứng dụng định danh điện tử hoặc phần mềm điều khiển thiết bị từ xa.

Khi nạn nhân cài đặt các ứng dụng này, đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại hoặc máy tính, từ đó truy cập vào tài khoản ngân hàng trực tuyến để chuyển tiền.

Tinh vi hơn, chúng còn yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu đăng nhập, mã OTP hoặc hướng dẫn chuyển tiền với lý do “xác minh hồ sơ hoàn thuế”, “kiểm tra hệ thống”. Thực chất đây là bước cuối cùng nhằm hoàn tất hành vi chiếm đoạt tài sản.

Khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác

Trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, cơ quan công an khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần nâng cao cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng.

Người dân tuyệt đối không tham gia các trò chơi trúng thưởng trực tuyến không rõ nguồn gốc; không truy cập vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn hoặc mạng xã hội; không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hay mã OTP cho bất kỳ ai.

Đồng thời, không tải và cài đặt các ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ, đặc biệt là các phần mềm có chức năng điều khiển thiết bị từ xa. Khi nhận được các thông báo liên quan đến xử phạt giao thông, hoàn thuế hoặc các thủ tục hành chính, cần chủ động kiểm tra qua các kênh chính thức của cơ quan chức năng.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã bị chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng lưu giữ các thông tin, bằng chứng liên quan và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.

Thu Hương