Trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp chống chịu gián đoạn, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
Thương mại toàn cầu trước sức ép gián đoạn
Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), chỉ những quốc gia và doanh nghiệp nào kiên định đầu tư vào AI mới đủ sức duy trì tăng trưởng dài hạn.
Thương mại quốc tế đang trải qua một giai đoạn chưa từng có, khi căng thẳng địa chính trị, thay đổi chính sách thuế quan và gián đoạn chuỗi cung ứng diễn ra liên tục. Mỹ gần đây đã áp dụng các mức thuế quan sâu rộng, kéo theo hơn 60 quốc gia cân nhắc biện pháp trả đũa.
Các tuyến đường thương mại bị định tuyến lại, khung pháp lý ngày càng phức tạp, trong khi tấn công mạng, biến đổi khí hậu và đứt gãy chuỗi cung ứng trở nên thường xuyên hơn.
 |
| Ảnh minh họa |
Theo Báo cáo Triển vọng của các Nhà kinh tế trưởng do WEF công bố tháng 5/2025, có tới 89% chuyên gia tin rằng chính phủ cần tăng cường đầu tư vào hạ tầng AI, và 86% cho rằng doanh nghiệp phải đi đầu trong ứng dụng AI ở các ngành công nghiệp chủ chốt. Báo cáo cũng nhấn mạnh: những doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư vào cơ sở hạ tầng thông minh ngay từ bây giờ sẽ có vị thế tốt nhất để phát triển mạnh mẽ trong dài hạn.
Điều này cho thấy quan điểm truyền thống coi thương mại chỉ là chức năng vận hành và tuân thủ đã trở nên lỗi thời. Thương mại ngày nay đã trở thành một “chiến trường” năng động, đòi hỏi năng lực dự báo, tốc độ phản ứng và tầm nhìn chiến lược.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn quản lý thương mại bằng hệ thống rời rạc, dựa trên các công cụ thủ công hoặc phần mềm lỗi thời. Trong môi trường nhiều rủi ro, cách tiếp cận này dễ dẫn đến chậm trễ, chi phí gia tăng và mất khả năng cạnh tranh. Các chuyên gia cho rằng thương mại cần được xem như một điểm kiểm soát chiến lược, hỗ trợ các quyết định tìm nguồn cung ứng, quản trị lợi nhuận, quản lý rủi ro và thích ứng theo thời gian thực.
AI - đòn bẩy chiến lược cho thương mại thông minh
AI đang mở ra khả năng mô hình hóa và dự báo trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp có thể mô phỏng kịch bản thay đổi quy định, ràng buộc ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) hoặc biến động địa chính trị để lựa chọn phương án tối ưu. AI còn cho phép chạy kiểm tra tuân thủ 24/7, giám sát sự kiện toàn cầu theo thời gian thực và phát hiện bất thường trong vận tải, cung ứng hay chứng từ xuất nhập khẩu.
Một ví dụ cụ thể: khi một tuyến đường vận chuyển bị gián đoạn do đóng cửa cảng, hệ thống AI có thể ngay lập tức dự báo tác động, đề xuất tuyến thay thế, điều chỉnh lịch giao hàng và cập nhật thông tin cho đối tác. Toàn bộ quá trình diễn ra tự động, không cần con người can thiệp. Đây là sự chuyển dịch từ tư duy “chữa cháy” sang hành động chủ động, biến thương mại thành đòn bẩy chiến lược.
 |
| Ảnh minh họa |
Tuy nhiên, việc áp dụng AI không chỉ dừng lại ở khía cạnh công nghệ, mà quan trọng nhất là ý định chiến lược từ ban lãnh đạo. Nếu không có sự cam kết mạnh mẽ từ cấp điều hành, các dự án AI dễ rơi vào tình trạng chỉ dừng ở mức thử nghiệm, thiếu quy mô và nguồn lực để tạo ra chuyển đổi thực chất.
Để khai thác sức mạnh của AI, doanh nghiệp cần coi thương mại như một yếu tố chiến lược, tác động trực tiếp đến thị trường, giá cả và sản phẩm; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban như mua sắm, tài chính, pháp lý và công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, việc thiết lập cơ chế quản trị AI với các chỉ số đánh giá rõ ràng, gắn kết chặt chẽ giữa kết quả AI và mục tiêu kinh doanh, sẽ là điều kiện tiên quyết để bảo đảm hiệu quả và tính bền vững trong quá trình ứng dụng.
Trong một thế giới mà gián đoạn mang tính cấu trúc, không còn là ngoại lệ, chỉ những công ty kiên định đầu tư vào hạ tầng thông minh mới có thể đứng vững và dẫn dắt thị trường. Ngược lại, sự chần chừ sẽ khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro cao hơn, ít lựa chọn hơn và khách hàng ngày càng mất kiên nhẫn.
Bình luận