 |
| Tiến bộ về xếp hạng chỉ số GII của Việt Nam từ 2017 - 2025. |
Hằng năm, WIPO công bố Báo cáo GII - bộ công cụ đánh giá uy tín về năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia, phản ánh mô hình phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khảo sát năm 2024 cho thấy 77% quốc gia thành viên đã sử dụng GII trong xây dựng chiến lược, chính sách khoa học công nghệ, tăng hơn 20% so với năm 2022.
Tại Việt Nam, Chính phủ giao Bộ KH&CN làm đầu mối theo dõi, điều phối chung chỉ số GII, đồng thời phân công các bộ, ngành, địa phương cùng trách nhiệm cải thiện. Nhờ đó, xếp hạng GII liên tục được cải thiện từ vị trí 59 (2016) lên 44 (2024) và giữ vững trong năm 2025.
Việt Nam tiếp tục cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo, tăng 3 bậc so với 2023, từ vị trí 53 lên 50. Đầu vào đổi mới sáng tạo bao gồm 5 trụ cột: Thể chế, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Trình độ phát triển thị trường, Trình độ phát triển doanh nghiệp.
Đầu ra đổi mới sáng tạo vẫn duy trì thứ hạng tốt hơn đầu vào dù giảm 1 bậc, từ vị trí 36 xuống 37. Đầu ra bao gồm 2 trụ cột: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo.
Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp, chỉ sau Ấn Độ (thứ hạng 38). Trong khu vực ASEAN, Việt Nam vượt Thái Lan, đứng thứ 3 sau Singapore và Malaysia.
Báo cáo GII 2025 cũng ghi nhận Việt Nam là một trong 9 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện thứ hạng nhanh nhất từ 2013 (bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Iran, Morocco, Albania và Thổ Nhĩ Kỳ).
Việt Nam cũng là một trong 2 quốc gia duy trì kỷ lục có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển trong 15 năm liên tiếp (cùng với Ấn Độ). Điều này cho thấy hiệu quả trong việc chuyển hóa nguồn lực đầu vào thành kết quả đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, Việt Nam là một trong ba quốc gia (cùng Trung Quốc, Ethiopia) có tốc độ tăng trưởng năng suất lao động nhanh nhất giai đoạn 2014-2024.
 |
| Thứ hạng của các quốc gia khu vực ASEAN 2017 - 2025 |
Những tiến bộ trong Báo cáo GII 2025 khẳng định định hướng phát triển dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đảng và Chính phủ là đúng đắn. Việc duy trì thứ hạng cùng sự vượt trội so với mức phát triển cho thấy Việt Nam đang tận dụng hiệu quả nguồn lực.
Tuy nhiên, để bứt phá, Việt Nam cần tiếp tục tập trung cải thiện các trụ cột nền tảng như thể chế, giáo dục-đào tạo, hạ tầng số, đầu tư mạo hiểm, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, công bố khoa học và sức cạnh tranh trong các ngành công nghiệp sáng tạo.
Các chủ trương của Đảng trong Nghị quyết của Bộ Chính trị, đặc biệt Nghị quyết 57 và những chuyển biến tích cực từ cuối 2024 được kỳ vọng sẽ phản ánh trong các năm tiếp theo. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc giữ vững và nâng cao vị trí trên bản đồ đổi mới sáng tạo sẽ là động lực quan trọng giúp Việt Nam đạt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Bình luận