 |
| Ảnh minh họa. |
Theo dữ liệu từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm mạng sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), tình hình tội phạm mạng đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết trên quy mô toàn cầu.
Tình trạng lừa đảo mạng đáng báo động tại Việt Nam
Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, các cơ quan chức năng Việt Nam đã ghi nhận gần 1.500 vụ lừa đảo qua mạng. Đáng lo ngại hơn, thiệt hại kinh tế từ lừa đảo trực tuyến trong hơn một năm qua đã vượt mức 19.000 tỷ đồng, mức con số đủ để kêu gọi sự chú ý của toàn xã hội.
Cơ quan chức năng đánh giá đây là tình hình rất cần quan tâm. Việt Nam trở thành mục tiêu hấp dẫn của các tội phạm mạng nhờ vào cơ sở người dùng khổng lồ, với gần 80 triệu người sử dụng internet và các nền tảng mạng xã hội.
Ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Tổ chức Chống lừa đảo, tiết lộ: Các nhóm lừa đảo hiện đã tích hợp công cụ AI vào quy trình tấn công, giúp họ tăng tốc độ lên khoảng 20 lần. "Họ sử dụng AI để phân tích các kịch bản lừa đảo và tự động chat với các nạn nhân tiềm năng. Dựa vào những phản ứng và câu trả lời, AI có khả năng đánh giá mức độ "dễ dính bẫy" của từng người", ông Hiếu giải thích.
Các nền tảng mạng xã hội tăng cường phòng thủ
Đối mặt với tình hình này, các nền tảng mạng xã hội lớn đang chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ người dùng.
TikTok cho biết đầu tháng 10 năm nay, nền tảng đã hợp tác cùng A05 và Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) khởi động chiến dịch "Phòng chống lừa đảo trực tuyến 2025". Bước tiếp theo, TikTok bắt đầu triển khai hệ thống cảnh báo lừa đảo trực tiếp trong ứng dụng, với các cảnh báo được cá nhân hóa dựa trên hành vi sử dụng của từng người dùng.
Cơ chế cảnh báo được TikTok triển khai bao gồm nhiều hình thức: cảnh báo hiển thị ngay trong ứng dụng, thông báo gửi đến email người dùng, và thông báo xuất hiện trên thanh tìm kiếm. Khi người dùng nhập các từ khóa liên quan đến lừa đảo như "việc nhẹ lương cao", "nhận quà 0 đồng" hoặc "link nhận thưởng", hệ thống sẽ hiển thị cảnh báo kèm theo đường dẫn đến trang "LuaDaoTrucTuyen2025" – nơi tập trung các hướng dẫn phòng tránh từ các chuyên gia.
Hiện tại, nền tảng tập trung vào ba dạng lừa đảo phổ biến nhất: lừa đảo liên quan đến công việc giả, lừa đảo quà tặng và lừa đảo tình cảm. TikTok cũng dự kiến mở rộng chiến dịch với ba bộ video lớn và hai hội thảo được phát trực tiếp, nhằm duy trì cuộc trao đổi về an toàn mạng và chia sẻ các kỹ năng phòng tránh.
Trong khi đó, tập đoàn Meta cũng đang áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến như hệ thống tự động phát hiện nội dung và công nghệ nhận diện khuôn mặt để chặn các tài khoản giả mạo.
Dữ liệu từ Meta cho thấy, trong nửa đầu năm 2025, tập đoàn đã gỡ hơn 5,4 triệu nội dung vi phạm trên Facebook và 14.000 nội dung trên Instagram liên quan đến gian lận và lừa đảo.
Điều đáng lưu ý là hơn 94% nội dung vi phạm trên Facebook và 76% trên Instagram được hệ thống tự động phát hiện, trước khi người dùng thực hiện báo cáo. Ngoài ra, Meta cũng đã đình chỉ hơn 116.000 tài khoản trên Facebook và 28.000 tài khoản trên Instagram.
Theo Meta, Việt Nam hiện đứng thứ hai (sau Thái Lan) trong danh sách các thị trường có số nội dung bị gỡ bỏ cao nhất, trong số các quốc gia được theo dõi gồm Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Hong Kong và Đài Loan.
Thoát bẫy lừa đảo mạng qua quy tắc "5 luôn, 5 không"
Chia sẻ tại sự kiện khởi động chiến dịch "Phòng chống lừa đảo trực tuyến 2025", Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi (Cục A05) cho biết để hạn chế lừa đảo trực tuyến, người dùng internet cần ghi nhớ quy tắc "5 luôn" và "5 không".
Cụ thể, "5 luôn" gồm: Luôn ý thức bảo mật thông tin cá nhân; luôn đặt mật khẩu mạnh và thay đổi thường xuyên; luôn dùng phần mềm uy tín, có bản quyền; luôn cập nhật kiến thức an ninh mạng; luôn cảnh giác khi giao dịch online.
"5 không" gồm: Không chia sẻ dữ liệu cá nhân; không tiết lộ mã OTP; không bấm vào đường link, pop-up quảng cáo nghi ngờ; không mở tệp tin lạ gửi qua email hay ứng dụng nhắn tin; không làm theo yêu cầu chuyển tiền của người lạ.
Khôi Nguyên
Bình luận