Gần 100.000 căn nhà được đăng ký, nhưng chưa đủ
Theo thống kê được công bố tại hội nghị chuyên đề về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM, đã có 13 doanh nghiệp và đơn vị đăng ký tham gia chương trình với tổng quy mô hơn 97.000 căn hộ.
Trong khối doanh nghiệp tư nhân, Công ty CP Tập đoàn CT Group dẫn đầu với kế hoạch phát triển 20.000 căn nhà cho thuê. Tiếp theo là Công ty CP Đầu tư Xây dựng Bcons với 10.000 căn; Kim Oanh Group đăng ký 5.000 căn và Vingroup dự kiến triển khai 4.500 căn. Nhiều doanh nghiệp khác như Novaland, Nam Long, Lê Thành, Đức Mạnh hay Thiên Phát cũng tham gia với số lượng hàng nghìn căn hộ.
Một dự án nhà ở xã hội được phát triển tại Bình Dương cũ
Ở khu vực doanh nghiệp và tổ chức Nhà nước, nguồn cung dự kiến đạt khoảng 46.755 căn. Trong đó, Quỹ Phát triển Nhà ở TP.HCM cam kết triển khai 25.000 căn; Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cùng Liên đoàn Lao động TP.HCM đều đăng ký phát triển 10.000 căn. Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn - TNHH MTV dự kiến bổ sung thêm 1.755 căn.
Dù số lượng đăng ký khá lớn, giới chuyên gia bất động sản tại TP.HCM cho rằng con số này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), hiện có khoảng một triệu người dân trên địa bàn có nhu cầu thuê nhà. Còn theo khảo sát của Liên đoàn Lao động TP.HCM cũng cho thấy khoảng 90% công nhân, người lao động có nhu cầu thuê chỗ ở thay vì sở hữu nhà.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho biết đến năm 2030, nhu cầu nhà ở xã hội tại TP.HCM ước tính gần một triệu căn, trong khi thành phố mới đáp ứng được khoảng 200.000 căn. Riêng nhà lưu trú công nhân hiện chỉ giải quyết được khoảng 25% nhu cầu, phần lớn người lao động vẫn phải thuê trọ tại các khu dân cư thiếu điều kiện an toàn và tiện ích.
Nhằm giải quyết bài toán này trong dài hạn, Liên đoàn Lao động TP.HCM đã ký kết hợp tác với 7 doanh nghiệp để phát triển khoảng 125.000 căn nhà ở cho thuê và thuê mua dành cho công nhân, người lao động trong giai đoạn 2026 - 2030.
Đồng thời, đề xuất mô hình phát triển khu công nghiệp gắn với khu dân cư và hệ thống nhà ở công nhân, đồng thời kiến nghị hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ tín dụng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội tại những khu vực tập trung đông lao động.
Những rào cản lớn
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, thành phố hiện đang quản lý hơn 13.600 căn hộ, phòng cho thuê cùng khoảng 41.000 chỗ ở sinh viên. Tỷ lệ khai thác gần như đạt mức tối đa, phản ánh nhu cầu rất lớn và cấp thiết.
Tuy nhiên, theo các nhà đầu tư bất động sản việc phát triển nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều rào cản, trong đó rào cản lớn nhất hiện nay là bài toán tài chính. Đầu tư nhà ở cho thuê thường có thời gian thu hồi vốn kéo dài từ 20 - 30 năm. Trong khi, doanh nghiệp vẫn phải tiếp cận nguồn vốn thương mại với lãi suất cao và chưa có gói tín dụng ưu đãi riêng cho phân khúc này.
Ngoài ra, các cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai, hỗ trợ đầu tư hạ tầng còn hạn chế. Quỹ đất phù hợp để phát triển nhà ở cho thuê gần khu công nghiệp, khu vực có nhiều việc làm cũng không nhiều. Trong khi đó, việc chuyển đổi công năng các quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng hiệu quả vẫn gặp nhiều vướng mắc pháp lý.
Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia, HoREA kiến nghị miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với diện tích phát triển nhà ở cho thuê trong suốt vòng đời dự án; đồng thời cho phép khấu trừ hợp lý chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư để tạo lập quỹ đất.
Về thuế, hiệp hội đề xuất chỉ thu 30% mức thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành đối với các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giá phù hợp. Điều kiện đi kèm là dự án phải duy trì mục tiêu cho thuê tối thiểu 20 năm.
Các chuyên gia bất động sản tại TP.HCM cùng nhận định nhu cầu thuê nhà sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế hỗ trợ về thuế, thủ tục hành chính, tiền sử dụng đất và lãi suất ưu đãi, doanh nghiệp khó có thể mạnh dạn đầu tư vào phân khúc này.
Tạo "luồng xanh" cho dự án nhà ở cho thuê
Phát biểu tại hội nghị "Triển khai và xúc tiến đầu tư phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM", Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho rằng hơn 97.000 căn nhà ở cho thuê mà 13 doanh nghiệp đăng ký triển khai mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu thực tế.
Theo ông Được, TP.HCM vẫn thiếu hàng trăm nghìn căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong những năm tới. Điều này cho thấy dư địa phát triển của thị trường còn rất lớn và đòi hỏi những nỗ lực mạnh mẽ hơn từ cả khu vực công lẫn khu vực tư.
Để đẩy nhanh tiến độ, lãnh đạo thành phố giao Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu cơ chế ưu tiên, xây dựng "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục đầu tư nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Dự án nhà ở xã hội cho thuê tại phường Thạnh Mỹ Lợi
Về nguồn vốn, TP.HCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò của các quỹ hỗ trợ hiện có, đồng thời nghiên cứu thêm các giải pháp tài chính phù hợp để giảm áp lực cho doanh nghiệp.
Đối với quỹ đất do doanh nghiệp tự tạo lập, thành phố sẽ xem xét hỗ trợ về quy hoạch và chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi phù hợp với định hướng phát triển chung. Với quỹ đất công, TP.HCM sẽ tổng hợp các kiến nghị để báo cáo Trung ương nhằm hoàn thiện cơ chế giao đất và lựa chọn nhà đầu tư.
Lãnh đạo thành phố cũng đánh giá nhiều đề xuất của doanh nghiệp là xác đáng, bởi nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê là lĩnh vực có biên lợi nhuận không cao nhưng mang ý nghĩa an sinh xã hội rất lớn.
TP.HCM sẽ kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành nghiên cứu các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, lãi suất tín dụng và các cơ chế hỗ trợ khác để thu hút thêm nguồn lực xã hội tham gia phát triển phân khúc này.
Bình luận